Đi tìm trường cho con, thể nào ba mẹ cũng gặp cụm từ “Reggio Emilia” trên tờ rơi hay website của các trường mầm non — thường đứng cạnh Montessori, STEAM và đủ thứ tên nghe rất “sang”. Nhưng Reggio Emilia thực chất là gì thì ít nơi giải thích cho ra ngô ra khoai.
Bài viết này, Hạt Nho xin kể về Reggio Emilia bằng ngôn ngữ đời thường nhất.
Reggio Emilia là gì?
Reggio Emilia vốn là tên một thành phố ở miền Bắc nước Ý. Sau Thế chiến thứ hai, cộng đồng nơi đây cùng nhau dựng lại trường lớp cho trẻ nhỏ, và từ đó hình thành một triết lý giáo dục mầm non được cả thế giới nhắc đến với chính cái tên thành phố ấy.
Cốt lõi của Reggio Emilia nằm ở một niềm tin: trẻ em vốn dĩ giàu năng lực, tò mò và có “hàng trăm ngôn ngữ” để thể hiện mình — qua lời nói, hình vẽ, đất nặn, âm nhạc, chuyển động… Việc của người lớn không phải là rót kiến thức vào một chiếc bình rỗng, mà là chuẩn bị môi trường thật giàu chất liệu rồi đồng hành khi con tự khám phá.
Nghe trừu tượng? Ba mẹ hãy nhìn qua ba trụ cột dưới đây.
Trẻ là trung tâm — con dẫn dắt, cô đồng hành
Trong lớp học mang tinh thần Reggio, cô giáo không đứng trên bục “dạy” theo nghĩa quen thuộc. Cô quan sát xem hôm nay các con đang tò mò về điều gì — vũng nước mưa ngoài sân, con ốc sên trên lá — rồi từ đó mở rộng thành hoạt động khám phá. Câu hỏi của con được đón nhận nghiêm túc thay vì bị gạt đi “lớn lên con sẽ hiểu”.
Học qua trải nghiệm giác quan — đôi tay đi trước, kiến thức theo sau
Trẻ mầm non không học bằng cách nghe giảng; con học bằng cách chạm, ngửi, nếm, đổ ra, trộn vào. Nhào một nắm bột, con “học” về chất liệu dẻo – khô – ướt trước cả khi biết những từ ấy. Kiến thức đi qua đầu ngón tay bao giờ cũng ở lại lâu hơn kiến thức đi qua lỗ tai — đây cũng chính là tinh thần của học qua chơi mà Hạt Nho theo đuổi.
Môi trường là “người thầy thứ ba”
Reggio Emilia có một câu nói nổi tiếng: sau cô giáo và bạn bè, môi trường lớp học chính là người thầy thứ ba của trẻ. Một căn phòng ngập ánh sáng tự nhiên, vật liệu thật (lá cây, sỏi, vải, bột mì) đặt vừa tầm với, góc chơi được sắp xếp có chủ ý để mời gọi con khám phá — tự thân không gian ấy đã “dạy” con mỗi ngày, không cần lời nào.
Hạt Nho ứng dụng tinh thần Reggio Emilia như thế nào?
Nói thật lòng: Hạt Nho không tự nhận là “trường Reggio chuẩn Ý” — trên thế giới, danh xưng ấy vốn chỉ dành cho hệ thống trường tại chính thành phố Reggio Emilia. Điều Hạt Nho làm là ứng dụng tinh thần của phương pháp này vào chương trình hằng ngày, trên nền khung mầm non của Bộ GD&ĐT:
- Giờ STEAM · Reggio lúc 10:00 mỗi ngày: con gieo hạt và theo dõi mầm lớn lên từng ngày, làm thí nghiệm màu, đong nước, nhào bột… — học bằng đôi tay và những câu hỏi “vì sao” bất tận. Ba mẹ tò mò về mảng này có thể đọc thêm bài STEAM cho trẻ mầm non.
- Trải nghiệm giác quan và vận động tinh được lồng ghép xuyên suốt: từ hoạt động tạo hình, khám phá khoa học đến những buổi trải nghiệm đặc biệt — như lần các bé tự tay chuẩn bị món trà sen cùng cô.
- Môi trường được chăm chút như người thầy thứ ba: phòng học ngập nắng, sân chơi vận động, thư viện mini — không gian mở để con tự do chạm và khám phá.
- Dự án theo tháng và dã ngoại hằng tháng: mỗi tháng một chủ đề để con đào sâu theo cách của mình, cộng thêm những chuyến ra ngoài “chạm vào thế giới thật”.
Nếu ba mẹ muốn hình dung các hoạt động này nằm ở đâu trong nhịp sinh hoạt của con, mời đọc bài một ngày của bé ở trường mầm non song ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Reggio Emilia khác Montessori ở điểm nào?
Cả hai đều đặt trẻ làm trung tâm và đến từ nước Ý, nhưng khác nhịp: Montessori có bộ giáo cụ chuẩn hóa và trình tự hoạt động khá rõ ràng, trẻ làm việc cá nhân nhiều; Reggio Emilia linh hoạt hơn, đề cao dự án nhóm nảy sinh từ sự tò mò của chính trẻ và vật liệu tự nhiên mở. Không phương pháp nào “hơn” tuyệt đối — quan trọng là cách trường vận dụng có thật và có phù hợp với con không.
Học kiểu Reggio, con có bị “chơi nhiều học ít”, vào lớp 1 hụt hơi không?
Với trẻ mầm non, chơi có chủ đích chính là học. Con nhào bột, đong nước, gieo hạt là đang xây nền tư duy khoa học, vận động tinh và ngôn ngữ — những viên gạch cần cho việc cầm bút, làm toán sau này. Tại Hạt Nho, tinh thần Reggio chạy song song với khung chương trình của Bộ GD&ĐT, nên các mốc chuẩn bị vào lớp 1 của con vẫn được đảm bảo đầy đủ.
Làm sao biết một trường ứng dụng Reggio “thật” hay chỉ ghi cho đẹp?
Cách đơn giản nhất: đến tham quan và nhìn bằng mắt. Lớp học có vật liệu thật cho con chạm không, sản phẩm treo trên tường là của trẻ hay của người lớn làm hộ, cô đặt câu hỏi mở hay chỉ hô khẩu lệnh — mười phút quan sát nói lên nhiều hơn mọi tờ giới thiệu.
Hạt Nho luôn mở cửa để ba mẹ đến nhìn tận mắt giờ STEAM · Reggio của các con — tham quan miễn phí khoảng 30 phút, bé được vào lớp chơi thử. Ba mẹ ở khu vực An Khánh, Hoài Đức hay quanh Vinhomes Smart City (Tây Mỗ) chỉ mất chừng 10 phút di chuyển là tới trường. Mời ba mẹ đăng ký tham quan hoặc gọi/Zalo 0377 571 056 nhé!